Monumentenwacht Overijssel heeft nu ook een eigen website

Veelgestelde vragen

Wat mogen we veranderen aan ons karakteristieke woonhuis?

Uw karaktervolle huis is niet voor niets beschermd als monument. Het is bijzonder vanwege zijn cultuur-historische waarde. Er zijn echter verschillende redenen waarom aanpassingen gewenst zijn, bijvoorbeeld voor verduurzaming of meer comfort.

Ondanks de beschermde status is het niet zo dat geen enkele verandering is toegestaan. Ieder monument is uniek, waardoor het niet mogelijk is een opsomming te geven van veranderingen die altijd toegestaan zijn. Aanpassingen die de cultuur-historische waarden niet aantasten zijn zeker mogelijk, zorg hierbij wel voor een goede voorbereiding en een duidelijke afstemming met uw gemeente.

Onthoud hierbij goed dat niet enkel de buitenzijde beschermd is, ook het interieur kan beschermd zijn. Zorg daarom eerst voor een goed overzicht met de bijzonderheden aan uw gebouw en de meest waardevolle elementen. U dient uw plan erop aanpassen dat deze delen in goede staat behouden blijven. Deze informatie geeft u direct een goed overzicht van de bouwdelen die wel aangepast kunnen worden.

Uw gemeente denkt graag mee. Plan daarom in de beginfase een afspraak met een adviseur van de gemeente. Door vroeg uw plannen kenbaar te maken komt u niet in een gevorderd stadium voor verassingen te staan. Laat u hierbij ook goed informeren over de wettelijke kaders en financiële mogelijkheden. Neem daarnaast tijdig contact op met professionele bedrijven die de plannen volgens betreffende richtlijnen kunnen voorbereiden en uitvoeren.

Voor iedere wijziging is een omgevingsvergunning nodig, behalve enkele onderhoudswerkzaamheden als buitenschilderwerk in dezelfde kleur of het vervangen van kapotte ruiten voor hetzelfde type glas. De omgevingsvergunning dient digitaal ingediend te worden bij het omgevingsloket.

Welke subsidies zijn er voor monumentale woonhuizen?

Voor u als particuliere eigenaar van een rijksmonument met een woonfunctie is er de mogelijkheid subsidie aan te vragen voor instandhoudingskosten, de woonhuissubsidie. Onder instandhoudingskosten valt regulier onderhoud en restauratie (sober en doelmatig). De subsidie bedraagt 38% van de totale kosten die gemaakt zijn voor het onderhoud aan uw monument. Deze subsidie kan jaarlijks tussen 1 maart en 30 april worden aangevraagd over de instandhoudingskosten van het jaar ervoor (dus met terugwerkende kracht).

De subsidieaanvraag dient u in via een digitaal portaal bij de Rijksdienst voor Onroerend Erfgoed (RCE). U stuurt gespecificeerde facturen mee met de aanvraag. Er is geen minimum of maximum bedrag, maar let wel op dat wanneer de onderhoudskosten meer dan €70.000 bedragen ook een inspectierapport aangeleverd dient te worden.
! Werkzaamheden aan het interieur zijn enkel subsidiabel wanneer deze van constructief belang zijn of ter bescherming van de monumentale waarden.
! Indien de tuin bij uw monumentale woonhuis ook beschermd is dan geldt de woonhuissubsidie ook voor de monumentale tuinelementen.
! De woonhuissubsidie is een vervanging van de regeling van fiscale aftrek van instandhoudingskosten. De fiscale aftrek is per 1 januari 2019 afgeschaft.
! De subsidiabele werkzaamheden zijn beschreven in de leidraad subsidiabele instandhoudingskosten. Deze leidraad kunt u vinden op:
https://wetten.overheid.nl/BWBR0032075/2019-01-05#Bijlage
! Voor meer informatie over de woonhuissubsidie kunt u terecht op: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-woonhuismonumenten

Daarnaast is er de mogelijkheid tot een laagrentende lening bij het Restauratiefonds (restauratiefonds-hypotheek). Deze lening is eveneens bedoeld voor instandhoudingskosten; onderhouds- en restauratiewerkzaamheden. De lening kunt u vóór aanvang van de werkzaamheden aanvragen bij het Nationaal Restauratiefonds, nadat u de instandhoudingskosten in kaart heeft laten brengen door een bouwkundig bureau (aangewezen door het restauratiefonds). Deze lening kunt u aanvragen voor 100% van de instandhoudingskosten.

Voor meer informatie kunt u terecht op: https://www.restauratiefonds.nl/monumenteigenaren/financieringen/restauratiefonds-hypotheek

Via gemeenten en provincie is het vaak ook mogelijk om voor gemeentelijke monumenten een laagrentende lening aan te vragen, informeer hierover bij uw gemeenten en provincie.

Een combinatie tussen de woonhuissubsidie en de laagrentende lening is niet mogelijk.

Welke financiële middelen zijn er voor rijksmonumenten die géén woonhuis zijn?

Bent u in het bezit van een rijksmonumentale boerderij, molen, kerk, buitenplaats, park of een ander monument dat geen woonhuis (oorspronkelijk niet gebouwd als woonhuis) betreft? Dan komt u in aanmerking voor de subsidiabele instandhoudingssubsidie monumenten (SIM). U kunt subsidie aanvragen voor de reguliere onderhoudskosten (sober en doelmatig) op basis van een zesjarig-onderhoudsplan. De subsidie kan daarom per monument eenmaal per zes jaar aangevraagd worden. De aanvraag kan jaarlijks ingediend worden tussen 1 februari en 31 maart. Bij de aanvraag moet een meerjarenbegroting en een actueel inspectierapport meegeleverd worden.

Er is een onder- en bovengrens van subsidiabele kosten, deze zijn afhankelijk van het type monument. De subsidie bedraagt maximaal 60% van de subsidiabele kosten.  

Let op: komt u in aanmerking voor zowel de woonhuissubsidie én de Sim-subsidie, dan is het niet mogelijk een Sim-subsidie én een woonhuissubsidie aan te vragen, u dient een keuze te maken.

Leidraad subsidiabele instandhoudingskosten:
https://wetten.overheid.nl/BWBR0032075/2019-01-05/#Bijlage

Meer informatie kunt u vinden op: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-instandhouding-rijksmonumenten

Ook de provincie en gemeenten stellen regelmatig subsidies en laagrentende lening ter beschikking. Informeer hiervoor bij provincie en gemeente.

Hoe verduurzaam ik mijn monumentale huis?


Monumenten verduurzamen is maatwerk, standaard oplossingen zijn er niet. Bij aanpassingen aan uw monument dient u er te allen tijde voor te waken dat er geen afbreuk wordt gedaan aan de monumentale waarden. Uiteraard zijn er wel mogelijkheden, van eenvoudige aanpassingen tot meer ingrijpende maatregelen. Laat u vooral goed informeren over de verschillende technische aanpassingen, wettelijke kaders (doorgaans zijn er vergunningen vereist voor duurzame maatregelen), financiële mogelijkheden en uitvoerende partijen.
Bij het verduurzamen van een gebouw zijn er een aantal mogelijkheden:
– het aanpassen van bepaalde gebruiken, zoals ‘s avonds gordijnen dichtdoen of luiken sluiten.
– Uw huis isoleren. Bijvoorbeeld het isoleren van de begane grond – en  zoldervloer of het plaatsen van voor-of achterzetramen.
– het veranderen van de energiebronnen. Bijvoorbeeld het installeren van een warmtepomp of door zonnepanelen op het terrein te plaatsen.

Een goede basis voor verduurzaming  vormt een Energiescan Monumenten. Hierin worden de cultuurhistorische waarden van een gebouw in beeld gebracht in combinatie met de huidige situatie en de mogelijkheden tot verduurzaming. De mogelijke duurzaamheidsmaatregelen worden hierin uitgebreid toegelicht.

Onze Monumentenwachters zijn gespecialiseerd in het verduurzamen van monumenten en kunnen u hierover adviseren. Neem gerust contact op om een afspraak te maken.

> Meer praktische informatie over het verduurzamen van uw monument en praktische maatregelen die u kunt nemen kunt u vinden op: http://www.toolkitduurzaamerfgoed.nl/

Welke financiële mogelijkheden zijn er voor het verduurzamen van mijn monumentale woning?


Voor de financiering van ingrepen om uw huis te verduurzamen zijn er verschillende mogelijkheden, een aantal wordt hieronder uitgelicht. Let hierbij wel goed op de voorwaarden waaraan de subsidieaanvraag dient te voldoen, niet alle maatregelen zijn geschikt voor monumenten.

> Subsidie Energiebesparing Eigen Huis (SEEH). Deze subsidie is gericht op het isoleren van woonhuizen.  
Voor meer informatie kunt u terecht op: https://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/seeh

> Investeringssubsidie duurzame energie (ISDE). Deze subsidie is van toepassing op de aanschaf van apparaten die duurzaam energie opwekken; bijvoorbeeld zonneboilers, warmtepompen en pelletkachels.
Voor meer informatie kunt u terecht op: https://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/investeringssubsidie-duurzame-energie-isde

> Laagrentende lening van het Nationaal Restauratiefonds voor verduurzaming van rijksmonumenten.
Voor meer informatie kunt u terecht op: https://www.restauratiefonds.nl/monumenteigenaren/financieringen/duurzame-monumenten-lening

Daarnaast stellen provincies en gemeenten regelmatig subsidies en laagrentende leningen beschikbaar voor verduurzaming. Deze kunt u terugvinden op website van uw gemeente en provincie, of neem contact op met uw gemeente en provincie.

Wanneer komt de monumentenwachter weer langs? Ik dacht dat ze één keer per twee jaar langs kwamen.


Wanneer u abonnee bent bij de Monumentenwacht, dan nemen wij eens in de twee jaar contact met u op om te vragen of u mee wilt doen aan de inspectieronde. Indien U wenst dat wij langskomen dan wordt er een afspraak gemaakt. Slaat u liever een jaar over? Dan is dat uiteraard geen probleem. Daarnaast kunt U ook altijd zelf contact met ons opnemen om een afspraak te maken.

Ik ben abonnee bij de Monumentenwacht. Voor welke werkzaamheden kan ik contact opnemen?


De Monumentenwacht voert naast inspecties klein onderhoud uit. U
kunt denken aan het vervangen van een kapotte lei, het terugleggen van verschoven dakpannen of noodherstel aan een lekke dakgoot. Heeft u bijvoorbeeld last van lekkage? Belt u ons gerust, dan komen wij zo snel mogelijk langs om de oorzaak op te sporen en indien mogelijk dit (tijdelijk) te verhelpen. Daarnaast is het belangrijk om de goten regelmatig bladvrij te maken. Dit nemen wij altijd mee met de inspectie, maar u kunt hier ook apart een afspraak voor maken.

Contact

Volg ons op Facebook

Met subsidie van: